Standplaatsverbetering
Gaat je boom achteruit, dan ligt de reden zelden in de kroon. Met standplaatsverbetering herstellen we de bodem waar de wortels in moeten werken, zodat de boom er weer zelf op vooruit kan gaan.
Wij leggen wortels bloot met perslucht en grondzuiging, breken verdichte grond open zonder wortelschade en zorgen dat lucht en water opnieuw op de juiste diepte geraken. Bodemverbetering bij een boom begint namelijk met kijken, niet met een zak meststof.
Een oprit, een terras, een aanbouw of een leiding in de grond. Tijdens de werken leek de boom er niets van te merken. Tot de scheuten korter worden en het blad kleiner blijft.
Machines, bouwverkeer, geparkeerde wagens of jarenlang berijden met de maaier. Verdichte grond laat amper nog lucht en water door. Wortels groeien daar niet meer in.
Machines, bouwverkeer, geparkeerde wagens of jarenlang berijden met de maaier. Verdichte grond laat amper nog lucht en water door. Wortels groeien daar niet meer in.
Een boom die maar een kleine doorwortelbare ruimte heeft, teert op een kleine voorraad. Bij aanhoudende droogte is die voorraad in juli al op.
Dood hout wegnemen verandert niets aan wat de wortels tekortkomen. En voeding helpt pas iets als er lucht en vocht op de juiste diepte geraken.
Bomen gaan zelden van bovenaf achteruit.
Het begint meestal op de plek waar niemand kijkt.
De standplaats is alles waar de boom in staat: de bodemstructuur, het luchtgehalte, de vochthuishouding, de voedingstoestand en de ruimte waarin wortels zich kunnen uitbreiden. Verandert daar iets aan, dan verandert de boom mee. Alleen duurt dat even, en daarom leggen mensen het verband vaak niet.
Standplaatsverbetering is het herstellen van die groeiomstandigheden. We zoeken eerst wat er precies fout zit, en pas daarna kiezen we een techniek. Soms is dat het openbreken van een verdichte laag. Soms is het de wortelzone vergroten, de verharding aanpassen of het maaiveld terugbrengen naar de oorspronkelijke hoogte.
Wat het nooit is: een standaardrecept dat je op elke boom loslaat. Een beuk op zandgrond in Diksmuide heeft iets anders nodig dan een linde in een aangelegd plein op zware klei.
Het merendeel van de fijne wortels zit in de bovenste laag van de bodem, waar zuurstof is. Verdwijnt de lucht uit de poriën, dan sterven die fijne wortels af. De boom verliest dan geen dikke wortels, maar precies dat deel dat water en voeding opneemt.
Een grote kroon vraagt een groot wortelpakket. Staat de boom in een plantvak van enkele kubieke meter tussen kelders, funderingen en verharding, dan botst hij op een plafond. Zijn kroon groeit door tot de bodem het niet meer kan volgen.
Boven de grond blijft alles er hetzelfde uitzien. Onder de grond is de structuur samengedrukt tot een laag waar water op blijft staan en waar geen wortel nog doorheen komt. Dat vaststellen vraagt meten en graven, geen gok.
Blijkt uit die vaststellingen dat de bodem het probleem is, dan is er vaak nog veel mogelijk. Een boom die achteruitgaat door zijn standplaats, is niet automatisch een boom die weg moet.
Welke techniek we inzetten, volgt uit wat we in de bodem vaststellen. Vaak combineren we er twee.
Wortels blootleggen met perslucht en grondzuiging, zonder ze te beschadigen. Voor wortelonderzoek, voor herstelwerk en voor graafwerk vlak bij een boom die moet blijven staan.
Verdichte grond rond de boom openbreken met perslucht. De bodem krijgt opnieuw poriën waar lucht en water in kunnen, terwijl de wortels intact blijven.
Statisch of dynamisch verankeren. Bij een zwakke aanhechting of een gebrek in de kroon kan een boom hiermee soms veilig blijven staan in plaats van te verdwijnen.
De juiste soort op de juiste plek zetten, met een plantgat dat de boom een echte start geeft. En bestaande bomen verplanten in plaats van ze te vellen.
Twee bomen met dezelfde symptomen kunnen een totaal andere oorzaak hebben. Daarom start elk dossier op dezelfde manier.
1
Hij kijkt naar de scheutlengte van de laatste jaren, naar de stamvoet, naar het maaiveld en naar wat er rond de boom veranderd is. Vaak vertelt de omgeving meer dan de boom zelf: een nieuwe klinkerverharding, een opgehoogd terrein, een riolering die er vijf jaar geleden nog niet lag.
2
Blijft er twijfel over de wortelzone, dan gaan we kijken in plaats van te veronderstellen. Met de AirSpade en de AirVac leggen we wortels vrij zonder ze te beschadigen. Zo zien we de werkelijke beworteling, de diepte van de verdichting en wat er ondergronds gebeurd is.
3
Je krijgt te horen wat er aan de standplaats kan verbeteren, wat dat realistisch oplevert en op welke termijn. Ook als het antwoord is dat de ruimte te klein is en de boom hier nooit oud zal worden, hoor je dat.
4
Wij voeren het werk zelf uit, met eigen materiaal. Daarna spreken we af wanneer we terugkomen kijken. Een bodem herstelt in jaren, niet in weken, en dan wil je weten of de boom effectief reageert.
Als enige boomverzorgingsbedrijf in de provincie beschikken wij over een AirVac grondzuigmachine. Geen wachtlijst bij een extern bureau en geen verplaatsingskost uit een andere provincie.
Günther behaalde het certificaat Bomen en Stedelijke Omgeving aan Van Hall Larenstein in Velp. Precies de kennis die je nodig hebt waar wortels, verharding, kabels en funderingen elkaar in de weg zitten.
Een erkenning die in openbare bestekken uitdrukkelijk gevraagd wordt. Günther volgde daarnaast de opleiding European Tree Technician bij PC Bomen in Nederland, zonder het aparte examen af te leggen.
Standplaatswerk beoordeel je op de lange termijn. Wie al 29 jaar dezelfde straten en parken terugziet, weet welke ingrepen na tien jaar effectief iets veranderd hebben.
Wij stellen niet alleen vast wat er ondergronds fout loopt, we herstellen het ook. Je hoeft na het advies geen tweede partij te zoeken die het correct uitvoert.
Er bestaat geen tarief per boom, want het werk hangt volledig af van wat we in de bodem aantreffen. Deze zaken bepalen mee de omvang van de opdracht:
Günther komt eerst kijken en zegt daarna wat het werk vraagt en wat het kost. Dat is de enige eerlijke volgorde. Een prijs geven aan de telefoon zou betekenen dat we gokken over iets wat we nog niet gezien hebben.
Zet de kost ook eens naast het alternatief. Een volwassen boom vervangen kost je niet alleen geld, maar ook dertig tot vijftig jaar wachten voor er weer schaduw, opvang van regenwater en volume in de tuin staat.
Staat je vraag er niet bij? Bel gerust. Je krijgt meteen een eerlijk antwoord.
Aan de bovenkant zie je meestal dezelfde signalen: kortere scheuten, kleiner blad, vroeger bladverlies en dood hout dat terugkomt na elke snoeibeurt. Die signalen zeggen dat de boom iets tekortkomt, niet waaraan. Het verschil maak je door de geschiedenis van de plek te bekijken en, waar nodig, de wortels effectief bloot te leggen. Pas dan weet je of het aan de bodem ligt of aan iets anders.
Dat hangt af van hoeveel de boom nog aan reservevermogen heeft. Een boom die zijn fijne wortels kwijt is maar nog een redelijke kroon heeft, kan met betere groeiomstandigheden vaak terug vooruit. Een boom die al de helft van zijn kroon verloren heeft, heeft weinig motor meer om iets mee op te bouwen. We zeggen je eerlijk in welke van beide situaties jouw boom zit.
Reken op meerdere groeiseizoenen. De boom moet eerst nieuwe fijne wortels maken in de herstelde grond, en pas daarna vertaalt zich dat naar langere scheuten en voller blad. In het eerste jaar zie je meestal weinig. Wat je wel meteen kan opvolgen, is of de bodem opnieuw water opneemt in plaats van dat er plassen op blijven staan.
Zelden, want voedingstekort is bij ons maar zelden de echte oorzaak. In een verdichte bodem zonder zuurstof kan de boom die voeding niet eens opnemen. Je voegt dan iets toe aan een systeem dat vastzit. Eerst lucht en water op de juiste diepte krijgen, en pas daarna kijken of er nog iets aangevuld moet worden.
Werk aan de standplaats gebeurt bij voorkeur buiten de volle zomer, wanneer de boom niet in volle verdamping staat en de grond niet kurkdroog of doorweekt is. Het najaar en het vroege voorjaar zijn meestal de beste periodes. Bij dringende situaties, bijvoorbeeld wanneer er een werf staat te beginnen, plannen we het wanneer het moet en houden we rekening met de omstandigheden.
Dat is precies waarom we met perslucht en grondzuiging werken in plaats van met een kraan of een spade. De lucht maakt de grond los en laat de wortels staan, ook de fijne. Waar een graafbak alles doorsnijdt wat hij tegenkomt, kunnen wij de wortelzone open leggen en daarna weer aanvullen zonder dat de boom er blijvend van verliest.
Soms wel. Wanneer een boom als gevaarlijk of als niet meer levensvatbaar bestempeld wordt terwijl de echte oorzaak in de bodem ligt, verandert een herstelde standplaats het hele plaatje. Dan is er ineens een alternatief voor de zaag. Wij beloven vooraf geen uitkomst, maar we bekijken die vraag wel altijd eerst, voor iemand beslist dat de boom weg moet.
Stuur gerust een foto mee van de stamvoet en van wat er rond de boom ligt.
Günther komt ter plaatse kijken naar de boom én naar de grond waarin hij staat. Daarna weet je of er onder de wortels nog iets te winnen valt.
Vertel kort wat er aan de hand is en voeg gerust een foto van je boom toe. Zo weet Günther meteen waarover het gaat.
