NADER ONDERZOEK VAN DE STAM

Tomografie bij bomen: kijken in de stam zonder te boren

Een holle stam betekent niet automatisch een gevaarlijke boom. Wat telt, is hoeveel gezond hout er nog rond die holte zit en of dat volstaat om de kroon te dragen. Met geluidstomografie gecombineerd met Electrical Impedance Tomography maken we dat zichtbaar, zonder de boom te beschadigen.

Boomverzorging Günther is als enige boomverzorgingsbedrijf in West-Vlaanderen uitgerust met deze combinatie. Ook collega-boomverzorgers, studiebureaus en groendiensten kunnen ons daarvoor inschakelen.

HET PRINCIPE

Wat boomtomografie doet

Rond de stam plaatsen we een reeks sensoren op regelmatige afstand van elkaar. Bij geluidstomografie wordt op elke sensor een lichte tik gegeven en meten we hoe snel dat geluid door het hout naar de andere sensoren reist. Gezond hout geleidt geluid snel. Aangetast, hol of gescheurd hout vertraagt het signaal of laat het omrijden.

Uit al die looptijden samen berekent de software een doorsnede van de stam op die hoogte. Het resultaat is een beeld waarop je ziet waar het hout nog stevig is en waar niet, en hoe dik de gezonde restwand nog is.

Belangrijk aan deze methode: er komt geen boor aan te pas. Er blijft geen enkel gaatje achter waarlangs een schimmel dieper in de boom kan geraken. Bij een boom die je net wil behouden, is dat geen detail.

Een tomogram toont de doorsnede van de stam op de gemeten hoogte, met een kleurcodering die het verschil tussen stevig en aangetast hout zichtbaar maakt.

Uitgelezen tomogram van een stamdoorsnede
WAAROM DE COMBINATIE

Geluidstomografie en EIT vullen elkaar aan

Elke meettechniek meet iets anders. Wie zich op één techniek baseert, ziet maar één kant van het verhaal.

1

Geluidstomografie meet de structuur

De geluidsmeting toont waar het hout zijn mechanische stevigheid verloren heeft. Dat zegt veel over holtes, scheuren en ver gevorderde houtafbraak, dus over de vraag of de stam de kroon nog kan dragen.

2

EIT meet het vochtgehalte en de weerstand

Electrical Impedance Tomography meet hoe het weefsel elektrische stroom geleidt. Dat maakt verschillen in vocht en in levend weefsel zichtbaar, ook waar het hout mechanisch nog stevig aanvoelt.

Samen leveren beide metingen een vollediger en betrouwbaarder beeld van de werkelijke toestand van de boom. Waar de ene techniek twijfel laat, geeft de andere uitsluitsel. Dat is precies de reden waarom Günther in deze combinatie geïnvesteerd heeft en niet in één toestel.

Het resultaat is geen kleurenplaatje op zichzelf. Het beeld wordt geïnterpreteerd in samenhang met de vaststellingen ter plaatse: de soort, de kroonbelasting, de standplaats en wat er onder de boom staat. Een tomogram zonder die context zegt weinig.

WANNEER

Tomografie gebeurt alleen bij nader onderzoek

Wij zetten geen tomograaf tegen een boom omdat we er een hebben. Elk onderzoek begint met een visuele beoordeling ter plaatse. Levert die voldoende zekerheid op, dan stopt het daar en betaal je geen onderzoek dat niets toevoegt.

Wanneer tomografisch onderzoek zinvol is

Er is een zwam of vruchtlichaam vastgesteld en de omvang van de aantasting is onduidelijk

Er zit een holte, een oude wonde of een scheur in de stam of aan de stamvoet

De boom staat op een plek met veel passage en de gevolgen van falen zijn groot

Een beslissing tot behoud of vellen moet onderbouwd worden voor een derde partij

Een monumentale of beeldbepalende boom moet zo lang mogelijk behouden blijven

Voor en na een ingrijpende maatregel, om de evolutie op te volgen

Wanneer we het afraden

De visuele beoordeling geeft al voldoende uitsluitsel

Het gebrek zit duidelijk in de wortelzone en niet in de stam, dan is wortelonderzoek de juiste weg

De boom is hoe dan ook niet te behouden om andere redenen

De onderzoeksvraag kan met eenvoudiger middelen beantwoord worden

Onderzoek dat de beslissing niet verandert, is verloren geld. Dat zeggen we liever vooraf dan achteraf.

WERKWIJZE

Hoe een tomografisch boomonderzoek verloopt

1

Visuele beoordeling en meethoogte bepalen

Eerst bekijken we de boom. Waar zitten de symptomen, en op welke hoogte moet er gemeten worden om de vraag te beantwoorden? Soms volstaat één doorsnede, soms zijn er meerdere hoogtes nodig.

2

Sensoren plaatsen

De sensoren worden rond de stam aangebracht en de omtrek wordt exact ingemeten, want de vorm van de stam bepaalt hoe het beeld berekend wordt. De boom zelf blijft ongeschonden.

3

Meten en interpreteren

We voeren de geluidsmeting en de EIT-meting uit. De beelden worden ter plaatse al bekeken, zodat we meteen kunnen bijsturen als er een tweede meethoogte nodig blijkt.

4

Conclusie en advies

De meetresultaten worden samengelegd met de vaststellingen ter plaatse. Je krijgt een conclusie over de restwand, de draagkracht en de veiligheid, en een voorstel: behouden zoals het is, ontlasten, verankeren, opvolgen of vellen. Op vraag leveren we dat als rapport met de tomogrammen erbij.

VOOR COLLEGA-BOOMVERZORGERS EN BUREAUS

Je kan de tomografie ook los bij ons afnemen

Sta je zelf voor een boom waar je niet uitgeraakt, dan hoef je daarvoor geen bureau uit Antwerpen, Limburg of Nederland te laten komen. Wij voeren de meting uit en leveren de beelden en de interpretatie aan. Wat je daarna met je klant afspreekt, is jouw dossier.

Ook studiebureaus, architecten, tuinaannemers en groendiensten schakelen ons in wanneer ze een technische onderbouwing nodig hebben die ze zelf niet kunnen leveren. Günther komt tot in Limburg voor een plaatsbezoek.

WAT HET KOST

Waar de prijs van tomografisch onderzoek van afhangt

Een meting op één boom op één hoogte is een andere opdracht dan drie bomen met meerdere doorsneden en een uitgeschreven rapport. Daarom staat er geen tarief op deze pagina.

Bel of mail met een foto van de boom en van het gebrek. Vaak kunnen we op basis daarvan al zeggen of tomografie de juiste stap is.

VEELGESTELDE VRAGEN

Vragen over tomografie bij bomen

Staat je vraag er niet bij? Bel gerust.

Nee. Er wordt niet in de stam geboord. De sensoren worden aan de buitenkant rond de stam geplaatst en na de meting weer weggenomen. Dat is een wezenlijk verschil met technieken die wel door de bast en het hout gaan en daarbij een opening achterlaten.

Een resistograaf boort een dunne naald in het hout en meet de weerstand onderweg. Dat levert informatie op langs één lijn en laat een gaatje achter in de boom. Tomografie meet rondom en levert een volledige doorsnede op, zonder de boom te openen. Voor een boom die je wil behouden, is dat laatste een duidelijk voordeel.

Nee, en wie dat belooft, overdrijft. Een tomogram toont de toestand van het hout op de gemeten hoogte, op het moment van de meting. Dat is een sterke onderbouwing, maar de eindbeoordeling houdt ook rekening met de kroonbelasting, de wortelaanzet, de standplaats en de omgeving. De meting vervangt het vakoordeel niet, ze maakt het harder.

Tomografie richt zich op de stam. Zit de vraag in de wortelzone, dan leggen we wortels vrij met de AirVac grondzuigmachine. Zo zie je het wortelgestel zonder wortels te beschadigen, wat met een spade of een kraan wel gebeurt. Welke van de twee we inzetten, hangt af van waar het probleem zit.

Ja. We overlopen de doorsneden met je en leggen uit wat je ziet. Vraag je een rapport, dan zitten de tomogrammen daarin met de bijhorende interpretatie, zodat je het ook aan een vergunningverlener, een verzekeraar of een bouwheer kan voorleggen.

GERELATEERD

Verder binnen boomonderzoek

Boomveiligheidscontrole VTA

De visuele beoordeling die altijd voorafgaat aan tomografisch onderzoek.

Boom Effect Analyse (BEA)

Wanneer er gebouwd wordt naast de boom en de gevolgen daarvan onderzocht moeten worden.

Boomonderzoek en technisch boomadvies

Terug naar het overzicht van alle onderzoeken binnen deze categorie.

Twijfel over wat er in die stam gebeurt?

Stuur een foto van de boom en van het gebrek. Günther komt kijken en zegt of tomografisch onderzoek hier iets oplost of niet.