Een boom die op plan behouden blijft, is nog geen boom die de werf overleeft. Tussen de beslissing en de oplevering ligt een periode waarin er gegraven, gereden, gestapeld en gestort wordt. Daar gaat het mis, en meestal zonder dat iemand het merkt.
Een boombeschermingsplan legt vast wat er concreet moet gebeuren om wortels, stam en kroon te beschermen. Werfbegeleiding zorgt dat het ook effectief gebeurt.
Geef door waar de werf ligt, wanneer ze start en om welke bomen het gaat. Heb je het werfplan al, laad het meteen mee op.
Bouwschade aan bomen is bijna nooit het gevolg van kwaad opzet. Ze ontstaat uit onwetendheid, tijdsdruk en het feit dat niemand op de werf weet waar de wortels van die boom precies liggen.
1
Doorgesneden wortels bij een sleuf of een fundering, maar even vaak bodemverdichting door kranen, vrachtwagens en containers. Verdichte grond laat geen lucht en water meer door. Wortels stikken traag en de boom laat dat pas jaren later zien.
2
Een schram van een graafarm, een aanrijding met een kraanrups, een steiger die tegen de bast staat, materiaal dat tegen de stam gestapeld wordt. Elke wonde in de bast is een open poort voor houtafbrekende schimmels.
3
Takken die scheuren omdat een vrachtwagen of een hoogwerker er tegenaan rijdt, of die in paniek weggezaagd worden omdat ze in de weg hangen. Wat er in vijf minuten afgaat, groeit er in vijftien jaar niet terug.
Ophoging en verlaging van het maaiveld horen er ook bij. Een halve meter grond bovenop een wortelgestel lijkt onschuldig, maar sluit de zuurstoftoevoer af naar precies dat deel van de wortels dat de boom in leven houdt.
Het plan moet uitvoerbaar zijn voor de mensen die het werk doen. Een document vol algemeenheden verdwijnt in een map. Wij schrijven maatregelen die een werfleider kan aftoetsen zonder boomkennis.
Waar het plan onderdeel is van een bestek, formuleren we de maatregelen zo dat ze opgenomen en opgevolgd kunnen worden. Een beschermingsmaatregel die niet afdwingbaar is, is een vriendelijk verzoek.
Op een werf verandert de planning. Een leidingtracé schuift op, een kraan moet ergens anders staan, er komt een onderaannemer bij die het beschermingsplan nooit gezien heeft. Op zo’n moment sneuvelt de bescherming, niet bij de start.
Voor de start, bij de kritieke fasen, en op de vraag van de werfleiding wanneer er iets opduikt dat niet voorzien was.
De toestand van de bomen wordt vastgelegd in beeld, de beschermingszones worden uitgezet en de maatregelen worden ter plaatse doorgenomen met de werfleiding en de uitvoerders.
Graafwerken binnen de wortelzone, funderingswerk, aanleg van leidingen en verharding. Waar het nauw komt, zijn we erbij en leggen we wortels vrij met de AirVac zodat de kraanman weet waar hij moet stoppen.
Er komt een wortel bloot die niemand verwacht had, of het tracé moet wijzigen. Eén telefoon en er ligt een oplossing op tafel voor er iets doorgezaagd wordt dat de boom niet mist.
Een eindvaststelling en, waar nodig, een nazorgtraject. Bomen die een werf doorstaan hebben, hebben de eerste jaren daarna vaak nog begeleiding nodig om er echt door te komen.
1
We beoordelen de bomen ter plaatse en leggen dat naast het werfplan en de fasering. Ligt er al een Boom Effect Analyse, dan vertrekken we daarvan.
2
Je krijgt een document met de beschermingszones op plan, de maatregelen per fase en de verantwoordelijkheden. Op vraag lichten we het toe op de startvergadering.
3
We komen langs op de afgesproken momenten, leggen de toestand vast en sturen bij waar nodig. Loopt er iets fout, dan wordt dat gemeld terwijl het nog te herstellen valt.
Een plan voor één boom naast een aanbouw is niet te vergelijken met de begeleiding van een rioleringsproject over anderhalve kilometer laanbomen. Daarom werken we per dossier.
Bescherming is bijna altijd goedkoper dan herstel, en zeker goedkoper dan vervanging. Een volwassen boom vervangen kost je naast geld ook decennia.
Staat je vraag er niet bij? Bel gerust.
Zelden. Een hek dat strak rond de stam staat, beschermt de bast en verder niets. De wortels die de boom in leven houden, liggen veel verder van de stam dan de meeste mensen denken, vaak tot ver buiten de kroonprojectie. Bescherming die niet de juiste zone afbakent, geeft vooral een vals gevoel van zekerheid.
Ja, en het is altijd beter dan niets doen. Maar de schade die al toegebracht is, draai je niet terug. Zit je middenin de werken en wordt er ineens over de bomen gesproken, bel dan meteen. Dan kunnen we minstens vastleggen wat de toestand op dat moment is en de resterende fasen nog goed laten verlopen.
Wij stellen vast en rapporteren wat we zien, met foto’s en datum. Wat daarmee gebeurt, is een zaak tussen de bouwheer en de aannemer, en hangt af van wat er contractueel afgesproken is. Precies daarom is het zinvol om de beschermingsmaatregelen op te nemen in het bestek en niet enkel in een bijlage.
Niet overal, wel waar het erop aankomt. Binnen de wortelzone werken we bij voorkeur met de AirVac grondzuigmachine. Die legt wortels vrij met lucht en zuigt de grond weg, zonder wortels door te snijden of te schuren. Je ziet dan exact waar de wortels lopen en kan het tracé daarop afstemmen in plaats van omgekeerd.
Waar takken echt in de weg hangen, doen we dat liever vooraf en vakkundig, dan halsoverkop tijdens de uitvoering. Een geplande ingreep aan de kroon is beheersbaar, een tak die scheurt onder een kraanarm is dat niet. Dat nemen we op in het plan, samen met de vrije doorrijhoogte die de werf nodig heeft.
Het onderzoek dat bepaalt of behoud haalbaar is, en de basis waarop een beschermingsplan gebouwd wordt.
Wanneer er tijdens of na de werken toch schade is en de gevolgen vastgesteld moeten worden.
Het overzicht van alle onderzoeken en adviezen binnen deze categorie.
Bezorg ons het werfplan en de planning. Günther komt de bomen bekijken en zet op papier wat er nodig is om ze door de werken te krijgen.
