Voor heel wat bomen heb je in Vlaanderen een vergunning nodig voor je ze mag vellen. Ook voor een boom die in je eigen tuin staat en die je zelf hebt geplant. De regels worden grotendeels op gemeentelijk niveau ingevuld, waardoor ze verschillen van gemeente tot gemeente.
Op deze pagina lees je wanneer een kapvergunning aan de orde is, hoe zo’n aanvraag verloopt en wat herplantplicht betekent. Günther vraagt de vergunning niet in jouw plaats aan, maar ondersteunt je wel bij de aanvraag met de technische onderbouwing die je nodig hebt.
De hoofdregel in Vlaanderen is dat het vellen van een hoogstammige boom vergunningsplichtig is. Die vergunningsplicht zit vervat in de omgevingsvergunning. Rond die hoofdregel bestaan uitzonderingen en drempels, en net die worden lokaal ingevuld.
Gemeenten werken meestal met criteria zoals de omtrek van de stam, gemeten op een vaste hoogte, en de afstand tot de woning. Sommige gemeenten hanteren daarnaast een eigen bomenreglement of een lijst van beschermde bomen. Wat in de ene gemeente zonder vergunning mag, vraagt in de buurgemeente een volledig dossier.
Daar komt bij dat de ligging meespeelt. Een boom in een woongebied valt onder andere regels dan een boom in een bos, in een natuurgebied, in een beschermd landschap of in een verkaveling met eigen voorschriften. Ook een boom die deel uitmaakt van een goedgekeurd bouwproject volgt een eigen traject.
De exacte voorwaarden verschillen per gemeente. Vraag altijd na bij de dienst omgeving of ruimtelijke ordening van je eigen gemeente wat er voor jouw boom en jouw adres geldt.
Eigenaar zijn van de grond betekent niet dat je vrij over de boom beschikt. Vanaf een bepaalde omvang is een vergunning meestal verplicht, ook als de boom er stond voor jij het huis kocht.
Dat een boom dood is, maakt hem niet automatisch vergunningsvrij. Bij acuut gevaar bestaan er wel afwijkende procedures. Verwittig in dat geval eerst je gemeente en leg de toestand vast met foto’s.
Moet er een boom weg voor een aanbouw, een oprit of een nieuwbouw, dan hoort die vraag thuis in het bouwdossier zelf. Neem de bomen op in de aanvraag in plaats van ze achteraf apart te regelen.
Voor beboste percelen gelden aparte regels, los van het gemeentelijke kader voor tuinbomen. Ga in dat geval na welke instantie bevoegd is voor je iets onderneemt.
1
Bel of mail de dienst omgeving van je gemeente met je adres en een beschrijving van de boom. Zij zeggen je of er een vergunning nodig is en welke procedure van toepassing is.
2
Meestal wil men weten om welke soort het gaat, hoe groot de boom is, waar hij precies staat op het perceel en waarom hij weg zou moeten. Duidelijke foto’s en een situatieschets helpen enorm.
3
Ik wil meer licht in de tuin weegt zelden zwaar. Een vastgestelde aantasting, een aangetoond veiligheidsrisico of schade aan de constructie is een ander verhaal. Hier maakt een technische beoordeling het verschil.
4
De aanvraag verloopt digitaal, via het loket dat je gemeente aangeeft. Je dient die zelf in als eigenaar. Wij vragen de vergunning niet in jouw plaats aan, maar leveren wel de technische onderbouwing en de vaststellingen die je in het dossier nodig hebt.
5
Zaag niets voor je de beslissing zwart op wit hebt. Aan een goedkeuring hangen vaak voorwaarden vast, zoals een herplanting of een periode waarin niet gewerkt mag worden.
Een goedgekeurde vergunning is vaak geen kale toelating om te vellen. In veel gevallen hangt er een voorwaarde aan vast: je moet op je perceel een of meer nieuwe bomen planten ter vervanging van wat verdwijnt.
In de vergunning staat dan wat er precies verwacht wordt. Dat kan gaan over het aantal bomen, over de plantmaat, over de plaats op het perceel of over de termijn waarbinnen je moet planten. Die voorwaarden zijn niet vrijblijvend. Ze horen bij de vergunning zelf en de gemeente kan de uitvoering ervan opvolgen.
Lees dat deel van je vergunning dus grondig voor de zaag erin gaat. Een herplanting die niet lukt omdat er een verkeerde soort op de verkeerde plek staat, blijft jouw verantwoordelijkheid. Wij denken graag mee over welke boom past bij de standplaats die overblijft.
Een boom vellen zonder de vereiste vergunning is een bouwmisdrijf. Dat is geen formaliteit die je achteraf rechtzet met een telefoontje. Een gemeente kan optreden, een proces verbaal laten opstellen en een herstelmaatregel opleggen.
Het probleem is bovendien dat de boom weg is. Waar je bij een andere overtreding nog kan aanpassen of afbreken, kan je een volgroeide boom niet terugplaatsen. Wat er in de plaats komt, is een jonge boom die decennia nodig heeft om te doen wat de vorige deed.
Het valt ook op. Buren zien een boom verdwijnen, luchtbeelden worden vergeleken en meldingen komen wel degelijk binnen bij de gemeente. Bij een verkoop van je woning kan een openstaand dossier bovendien opduiken op het slechtst mogelijke moment.
Een dag wachten op een antwoord van je gemeente is altijd goedkoper dan een dossier achteraf.
Het zwakke punt van veel aanvragen is de onderbouwing. Een gemeente leest dat iemand zijn boom weg wil en heeft geen enkel element om die vraag te beoordelen. Daar kunnen wij het verschil maken, want wij beschrijven de toestand van de boom in vaktaal die een dossierbehandelaar kan wegen.
En even eerlijk: soms eindigt dat plaatsbezoek met de vaststelling dat je die vergunning niet nodig hebt, omdat de boom met een gerichte ingreep gewoon kan blijven staan. Ook dat zeggen we.
Staat je vraag er niet bij? Bel gerust.
Nee. De aanvraag dien je zelf in als eigenaar van het perceel. Wat wij doen, is je ondersteunen: de boom beoordelen, de toestand vastleggen en de technische onderbouwing leveren die je dossier sterker maakt.
Dat een boom afgestorven is, betekent niet automatisch dat je hem zonder toelating mag vellen. Voor bomen die een acuut gevaar vormen bestaan er in veel gemeenten afwijkende procedures. Verwittig je gemeente, leg de toestand vast met foto’s en wacht op wat zij zeggen.
Dat bepaalt je gemeente. Sommige gemeenten rekenen dossierkosten aan, andere niet, en de bedragen verschillen. Je gemeente kan je daar meteen een antwoord op geven.
Dat hangt af van de procedure en van je gemeente. Ga er niet van uit dat het een kwestie van dagen is. Plan je werken dus ruim op voorhand, zeker als er nog een aannemer of een verbouwing van afhangt.
Vaak kan het vellen mee opgenomen worden in dezelfde omgevingsvergunning, op voorwaarde dat de boom uitdrukkelijk in het dossier staat. Vermeld hem dus expliciet bij je architect en bij de gemeente. Wordt hij vergeten, dan sta je later voor een aparte procedure terwijl de werf al draait.
Wat er na de vergunning volgt: de beoordeling, de velling zelf en de opruiming achteraf.
Voor vergunde bomen die te dicht bij een woning staan om in één stuk om te leggen.
Komt er een herplanting op dezelfde plek, dan moet de oude stronk eerst volledig weg.
Laat de boom eerst bekijken. Günther komt ter plaatse, beoordeelt de toestand en zegt je of vellen überhaupt nodig is. Moet de boom weg, dan krijg je de onderbouwing die je gemeente wil zien.
De informatie op deze pagina is algemeen. De voorwaarden verschillen per gemeente. Je gemeente blijft de enige juiste bron voor jouw perceel.
